Arselan81@yahoo.com
ن...... سیامه ک پوور جزنی
وه.....ئیبراھیم کۆنه پۆشی
سه رچاوه .........ماپه ڕی ........جادی
پشه کیه کی کورتی وه ر گر
نزیکــه ی 93 ســاه، کــه ــه پیــاوی
شۆڕشـــــگر ، داھنـــــه ری شـــــه ره
چریکه یـه کـان ، ربـه ری بزووتنـه
وه شۆڕشــــگرانه کــــانی ئامریکـــــا،
خۆشه ویستی ھه ژارانی دۆنیـا، لـه
ناو ماندا نه ماوه ، مرۆڤکی خاوه ن ھه سـت و ویـژدان لـه دۆنیـا دا نابینیـت
کـــه دـــی بـــۆ ژان وده ردی ھـــه ژاران ژان بکـــات بـــه م نـــاوی گیڤـــارای نـــه
بیستبت. گیڤارا گه وره پیاوی خۆشناوی دونیا بو که ته نیـا بـۆ رزگـاری ھـه
ژاران خه باتی کرد، خه باتگرک بو که له خۆ برده، قه د له بیـری ئاسـایش
و پۆست و مه قامی خۆیدا نه بو، بۆیه ئه و مرۆڤه ئه مرۆکـه یـش ئـاوه ھـا لـه
نـاو مانــدا زینــدوه ، گیڤــارا یــه ک کــه س بـوو بــه م ئــه مرۆکــه بــه ھــه زاران
بنیام له دونیا ده بینرن که شانازی بـه و دۆکتـۆره وه ده کـه ن و خۆیـان بـه
ربـواری رگـای پـر لـه شـانازی ئـه و بـه ڕیـزه ده زانـن ، گـه رچـی گیڤـارا بــه
لاشه له نوماندا نه ماوه، به کو به یـادو بـه کـرده وه وبـه بـاوه ر ھـه رده م
له ناو ماندایه ، له ھه ر شونک ناوک له،له خۆبردویی ، لـه تکۆشـان، لـه
ئیراده ی به رز، له ماندوو نـه بـوون ، لـه بـاوه ری قـایم ، لـه دـسۆزی بـۆ ھـه
ژاران ، له خزمه ت به کرکاری چه وساوه ھه بت بشک یـه کـه م نـاو نـاوی
گیڤارایه که دته وه بر ھه موان.
*******************************
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
مرۆڤ سه ر تره له چاره نووس
)دوکتۆر ئرنستۆ چگوارا ..... گیڤارا (
********************************
گیڤارا، دوکتۆری ئارژانتینی، شۆڕشگری نو نه ته وه یی ،له سای 4591 ی زایینی له
وتی مکزیک چوه لای فیدل کاسترۆ، ربه ڕی شۆڕشی 95 ....6591 ی زایینی کوبا ،له
سای 5691 زایینی به مه به ستی پک ھنانی گروپکی چریکی له بۆلیوی، له کوبا به
ره و بولوی که وته رێ . له بولیوی له گه ل 71 نه فه ر له ھاورکانی له لایه ن ھزک
که پک ھاتبو له 0031 سه رباز گه مارۆ دران له مانگی ئۆکتۆبری سای 7691 دا گیانی
به خت کرد. بیری شۆرشگری به شیوه ی چریکی تا راده یه کی زۆر په ره پ دابوو. له
کۆتایی ته مه نی دا له دژی وتی شه وره وی ئه و کاتیش قسه ی ده کرد و له سه ر ئه و
باوه ره بو که دونیا بوه ته دو به ش ، به شکی له لایه ن روسیه و به شکی له لایه ن
ئامریکاوه ده چه وسته وه . زۆر به توندی لایه نگری له شۆرشی وتنام ده کردوھه رده
م ھاوڕکانی له ئامریکا ی باکوور ھان ده داکه له وش شۆرشک وه ک وتنام به ر پا
بکه ن .
**************************
ھه ر چۆنک بو راوه ستا، پای دابه دارکه وه ، ئش له ده روونیه وه
ھاواری ده کرد، لوه کانی به توندی گه ست، کۆماندۆ کانی ئه رته ش به
خرایی له چوار ده وری ته پۆکه که وه ده ھاتنه سه ر، ئه ویش سه یری
چه که ب فیشه که که ی ده کرد .
» مردن دت ؟ «
ھه مو کات مردنی به و جۆره ی ئاوات بوو. ساتکی ژیان له ناو دارستانکی
زۆر به رین له کاتک دا چاوی بریبوه ئاوابوونی خۆره تاو، شریخه ی گوله
دونیای له به ر چاو تاریک کرد.
**********************
فه قیری له کۆنه کانی ریودوژانیرو، فه ساد له سانتیاگۆ، له ش فرشی
خانه کانی کووبا، مندانی کار، مندالانی ده ردو به میلیۆن بنیام که به ده
ست فه قره وه دایمه له زه جر کشاندان ، وه حشیگه ریه کانی نیزامی زۆر
تۆره ی ب به زه یی، شانۆی گاته ی دمۆکراسی وه بیر خۆی ده ھنایه
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
وه،ھه مو ئه وانه وه ک نوکی سوزن به له شی دا ده چه قین و دی پر زامو
ئشی کون کون ده کرد .
بیر کردنه وه له و شه ریکه چه ند نه ته وه ییانه ی وه ک ئامریکن فروتز،
،ITTجنرال موتۆرز و ... شوه ی چه وساندنه وه ی بنیامه کان له ئامریکای
باکوور، بیر کردنه وه له دڕندانه ترین شوه ی چه وساندنه وه له ژر ناوی
پاراستنی دیمۆکراسییه کی چکۆله ی ئامریکایی!. ده روون وره وانی ئه و
دوکتۆره لاوه ی که نه ی ده ویست ته بیب ته نیا ئاونه ی ئازار نونی
ئازاری ھه ژاران بت ده ھه ژاند .
شوازی دیموکراتیک زۆر ئه زموون کرابوو. ئه گه ر حیزب یان رکخراوکی
پشکه و توو درووست ده بوله شاوی راگه یاندنه کانی کۆنه په ره ستانک
که ھه مو دامو ده ستگای راگه یاندنی زۆر به ھزی وه ک ته له فیزیۆن،
رادیۆ ، و رۆژنامه کانیان به ده سته وه بوو گوم ده بو و دا ده پۆشرا ، یان
ربه رانی ئه و بزووتنه وانه یان به دۆلاری سه وز ده کی و یان مردنکی
زۆر تاریک وناخۆش ده بوه نسیبی ھه مو ئه و مرۆڤه شۆرشگرانه که دیان
ھه ویست ده رده کان ده رمان بکه ن .
********************
ئه رته ش ، ئه و ئه رته شه به ئیمانه ی مه سحیه ت بوو که بۆ خۆی به
ھه مو دامو ده ستگای سه ر کوتیه وه چاوه دری له پاره و سه ر مایه و
ھزی کاری ھه رزان که ھه ر ئه و کرکاره ھه ژارانه بوون ده کرد ، ئه و ئه
رته شه خۆی ھزی پاراستنی سه ر مایه وئه و ده وه تانه ی که نۆکه ری
ئیمپریالیستن بوو، له ژر ناوی پاراستنی دیمۆکراتیه ت و ته رز کردن له
کۆمۆنیزمی بنیام خۆرھه مو کارکی نامرۆڤانه یان به رانبه ر به به شه ریه
ت ئه نجام ده دا.
ھه مو ئه م شتانه رۆح و ھه ستی دۆکتۆری لاوی ئازار ده دا.
*********************
برینه که ی ژانی ده کرد و به ده ست ئشه وه ده ی ناند،له ناکاو به
قۆناخه تفه نگ به ر بوونه گیانی و که وتنه ل دانی جه سته ی بیمارو
برینداری .
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
» ھھھھھھھھھھھه... وه رن ئه مه ریش درژکی تر... ل ده ن کوره کان... «
سه روازه کان نه یان ده زانی که چ ده ست که وتکیان به ده ست ھناوه ،
نه یان ده زانی که کیان گرتوه ، نه یان ده زانی گه وره ترین ربه ری
چریکه چه په کانی ئامریکای باکوور و بگره دونیایان به دیل گرتوه ، نه یان
ده زانی که سک ئازار و ئه شکه نجه ده ده ن که وه ک سه وی سه ر به رز
له ھه مو ئامریکای باکوور و بگره دونیا دا ره گو ریشه ی له ناو دی ھه
ژاران دا دا کوتاوه :
به م ئستا چ به ته نیایی که وته ده ست پارزه رانی جه ھل و سه ر
مایه و ه .
*********************
» نه یار ئه رته شه ،ئه رته شکی دژی شۆرش و دژی خه کی، ب ره حم و
سه ر کوتگه ر که ته نیا قسه ی ئه شکه نجه و کوشتنه ، که واته مه به
ستی یه که م ده بت ئه رته ش بت « ئه و جۆره بیر کردنه وه یه ته که
بنیام چه ک ھه ڵ ده گرت و دۆکتۆریش ئه و کاره ی کرد. به ولاشه بیماره
یه وه چه کی ھه گرت و رگای که ژو کوی گرته به ر له کاتکدا به ده ست
ئازاری ھه ناسه سواریه وه ده ی ناند وده بوا به سوار بوونی ھه ناسه وه
که ژو کوی وتی ببیایه ت ، به م ئه و ده یزانی که ئیراده ی مرۆڤ له
زۆرله تواناییه کانی له شی له سه رتره ھه ربۆیه به ئیراده یه کی پۆیینه
وه به سه ر نه خۆشیه کانی له شی دا زاڵ بوو،به راستی گیڤارا به ئیراده
زۆر له سه ر تر بو .
*******************
ئه و ھزانه ی که گیڤارایان گرتبو ، تفیان له روی گیڤارا کرد، به ناو دار و
به رد دا له سه ر زه وی رایان کشاو کشیان کرد، له که وکی زۆر چکۆله
که زۆرتر له مه سته راوک ده چو به ندیان کرد،به ی ئه وان ئه رته شی
سه ر که وتوی بۆلیوی بوون ، پاریزه رانی مه سیحیه تی پاکو به ئیمان وسه
ر مایه داری بوون ، سه روازانک بون که نه ک بنیام به کو که سانک بون
که ره گه زیان له به ردو پاره بوو بۆیه ھنده دره ق ونامرۆڤ بوون .
*******************
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
له مکزیک دا ئه و دۆستو ھه ڤانه ی که له ته واو ئامریکا دا به ده ستی
ھناونن بیینیه وه .ھه مویان ژماره یان له ده یان که س ت نه ده په ڕی ،
سوار پاپۆری» گران ما « بوون به و پاپۆره یه که م سه فه ری تک شکانکی
گه وره یان ئه زموون کرد،له» دایکی زه وی « گرسانه وه . کوه کانی
سیرامانیسترا به ودارستانه سه رسه وزو به رینانه یه وه بوه جگای پاوگه
لک ریشن که گاته یان به مه رگ ده کرد،
ژنان و پاوانی لادیی یه که م جار بو که پیاوانی چه کداریان ده بینی که
زۆر به ره حمو به به زیی و زۆر تکه ڵ له گه ل خه کی ھه ژار ده بن ، یه
که م جار بوو که که سانی چه کداریان ده بینی نه ته نیا ھه ره شه و ئه
زیه تو ئازاریان بۆخه ک نه بو به کو قوتابخانه و نه خۆشخانه یان بۆ خه
ک ده کرده وه ، پارزگاریان له خه ک ده کردب ئه وه ی زه ختو
زۆرکیان به سه ر که سه وه ببت . له ناو ئه وشۆرشگرانه دا دۆکتۆرکی
به ته مه ن لاویان تدا بوو زۆرخونشیرین و رووخۆش وئاسانه سووک ،ده
مو چاوی وه ک ئیسپانیایه کان – مه یله و سور، ریشکی درژی ھه بووکوه
که ی سه ری ئه ستره یه کی سوری پوه بو، که سووری ئه و ئه ستره ھه
روه ک ره نگی خون ده چوو. *
*********************
ناوی وت.....بۆ چی ؟ که س نازانت . له
وانه یه وتی له به ر ئه وه ی که ئیتر
کۆتایی پ بت له وانه یشه ناوی خۆی
له به ر ئه وه وتبت که ئه و دوژمنانه ی
که به دیلیان گرتوه له ناوه که ی بترسن
وبه و جۆره یش لانیکه م ترسکی
خستبته دیانه وه . به راستی گیڤارا وه
ک ھه ۆیه ک یان ئه ژدیھایه ک له به
ندیان کشابو به ده ستی ته وه زه لانی
کۆنه په رسته وه کۆتو به ند کرابوو :
» من ئرنستۆ چگوارا م «
راو چیانی بنیام ده ستیان کرد به پ که نین. له خۆشیان قاقا پ ده که
نین و سه مایان ده کرد. ھاواری شادی وخۆشیان به ر زکرده وه. له واشه
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
نگتۆن ، له نیۆیۆرک ، له له نده ن ،له پاریس و له ھه رکوێ که پاره ، له
ھه ر کوێ که سه ر مایه ، له ھه رکوێ که چه وسنه رخانوویه کی بوو،
چرای خۆشی وشادمانی وخواردن وخواردنه وه و میوانداری و جه شنو به
زمیان بۆ ئه و سه ر که وتنه گه وره یه، بۆ به دیل گرتنی ئه و ربه ره مه
زنه ، بۆ به کۆتو به ند کشانی گه وره ترین دوژمنی کۆنه په ره ستی و چه
وساندنه وده ستی پ کرد.
کوماندۆ کان ده یان زانی که چریکک قسه ناکات. له شانۆ گاته جاریه
کانی ناو ته لیفیزیۆنه کان به شداری ناکات. بۆ درژه دان به ژیان ئاماده
نیه په ستی و خۆفرۆشی قه بووڵ بکات. ئه وان ده یان زانی که به راگه
یاندنی به دیل گرتنی له واشه نگتۆن ،له نیۆیۆرک ،له له نده ن و پاریس له
ھه ر کوێ که ئینسانه کان له ژر سایه ی پاره دا بژین له دونیای سه ر
مایه و ژر ده سه تی چه وسنه ران،ھه ژاران بیر له دونیایه کی باشتر و
خۆشتر بۆ خۆیان ده که نه وه ، ب ده نگ نابن... که واته ئه وان بریاری
خۆیان دا .
*************************
ئه و بریاری خۆی دا. سه ر که وتن گه رچی پیرۆز و شیرینه به م وادیار بو
جلو به رگی پاشایی و ده سه ت بۆ ئه و نه دوردرابوو. له زۆر شونی دونیا
یارمه تی گیڤارا پویست بو، به م گیڤارارای کرد، به رای کرد له پۆست
و ده سه ت ، رای کرد له خۆ زل کردنه وه وشۆره تو مه قام رای کرد به مه
رگی خۆی رگای رزگاری نیشانی ھه ژاران بدات و........
له کۆنگۆو، له ئانگولا،له ئافریقای ره ش ،سه گه شه رکه ره کان – به
کرگیراوانی بلژیکی و فه رانسه وی – تامی ھرش و زه بری ئه ویان
چشتبو. له ده ست وزه و وھزی رکخستنی و ھزی بریاده ری و بریار ده ر
کردنی له ئه مان دا نه بوون .
به نیشتمانی خۆی ده له ئامریکای باکوور، دونیایه ک که پانتاییه که ی
وه به م ئه م جاره زانی دیسانه وه ئه زموونی سیرا دووپات ده بته
بگانه ده کرد و دڕنده دۆکتۆر ته نیا بوو. ترس له مردن دۆست و ئاشنای به
ده شکاند . یی سه ر کوت ئه و ده ستانه ی که یاری ده ده ر بون
ئه م جار دوکتۆر به ته نیا بو
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
**************************
دوکتۆر ئرنستۆ چگواراچاوی له گرووپی خونرژی جه لاد و ئعدام کرد،ئه
و گرووپه ی که ھاتبوون خۆی ئعدام بکه ن، گیڤارا به ده نگکی دلرانه
بانگی کرد :
» ته قه که ن ! ... «
بۆ چرکه یه ک ئه وه ی کاره ساتی تاڵ و شیرین بو وه بیری ھاته وه:
دیسانه و ه ھاواری کرد
» ته واوی که ن ، ته قه که ن ، رامه وه ستن! ... «
پاشان ده نگی شریخه ی گوله که ھه موی به جه سته ی که ه پاوی
شۆرشگر و خه م خۆر و دۆست و دسۆزی چه وساوه کاندا ده چو ھه ر وه ک
لووره ی گورگ بده نگی ناو دارستانه که ی شکاندو ئه و جار بده نگیه کی
سامناکی به سه ر کۆمه گادا کشا، به م جۆره ژیانی ربه ری مه زن
گیڤارای ھه ژاران کۆتایی پ ھات .
له و دیو کوه کانی ئاند پابلو نروودا شۆرشگرک له ده فته ری بیره وه ریه
کانیدا نووسیبووی :
بۆچی دوای شه وه که ی گیڤارا له بوولیوی رۆژ نابته وه ؟
بی دی کوژراو له دووی قاته که ی بگه رت؟
بی ترێ ره شه کانی ناو ده شت و
بیابان ئسته ش تامی فرمسکیان ھه
بت؟
+
نوشته شده در سه شنبه بیست و دوم اردیبهشت 1388ساعت 16:15 توسط hana
|